zamknij

Miasto ruin

 
Reżyser : Damian Nenow
Rok produkcji : 2010
Czas trwania : 5 min

streszczenie
Wiosna, rok 1945. Liberator zmniejsza pułap lotu, poniżej warstwy chmur. Leci na północ wzdłuż Wisły, aby chwilę później znaleźć się nad rejonem niedawnych walk powstańców, zburzoną Warszawą...
Tak rozpoczynają się „Miasto ruin”, pierwsza w Polsce cyfrowa rekonstrukcja miasta zniszczonego podczas II Wojny Światowej, wykonana w technice 3D (tzw. stereoskopii). Realizację swojej idei, Muzeum Powstania Warszawskiego, powierzyło Platige Image. Celem projektu, było przede wszystkim oddanie grozy zniszczonej, wyludnionej Warszawy, przytłoczenie widza realizmem, z perspektywy człowieka siedzącego w samolocie „Liberator”.

 

koncepcja i realizacja
Muzeum Powstania Warszawskiego zdecydowało się na film, którego podstawą byłyby zdjęcia lotnicze. Pomimo, iż muzeum dysponowało niemałą dokumentacją, zaapelowało do warszawiaków o fotografie, które mogłyby wesprzeć urzeczywistnienie tego projektu. Chcąc zachować wierność szczegółu ruin każdego z budynków trzeba było zgromadzić ogromną ilość materiałów archiwalnych i referencyjnych, które finalnie trafiły do Platige Image.
Bardzo trudno za pomocą samych słów opowiadać o tym, czym był ten akt totalitarnej inżynierii społecznej jaki wykonali Niemcy w Warszawie w 1944 roku, niszcząc miasto i przenosząc jego mieszkańców – Jan Ołdakowski, Dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.
Otrzymując propozycję od Muzeum Powstania Warszawskiego, ekipa Platige Image uświadomiła sobie, że projekt ten stawia ogromne wyzwanie technologiczne i historyczne. Wprowadzenie do systemu i przetworzenie ogromnej ilości informacji oraz złożenie źródłowych materiałów w całość, to gigantyczne przedsięwzięcie.
W ramach projektu została wykonana baza danych zawierająca elewacyjne, kartograficzne, geodezyjne, urbanistyczne i architektoniczne dane Warszawy według stanu na kwiecień 1945 r. Na jej podstawie przygotowano symulację przelotu. Chcieliśmy, żeby widz mógł w pełni uświadomić sobie ogrom zniszczeń Warszawy, której los można chyba porównać tylko do Kartaginy. Zakrojona na szeroką skalę kwerenda, tysiące zdjęć i najnowocześniejsza technologia pozwoliły nam pokazać to, co wymyka się opisowi. Efekt przeszedł wszelkie oczekiwania, zaskakując swoją wielkością i realnością nawet historyków i varsavianistów. Ridley Scott w ,,Gladiatorze’’ odtworzył mały fragment rzymskiego Koloseum, my postanowiliśmy zbudować całe miasto... – Jan Ołdakowski Na końcowy efekt trzeba było czekać ponad rok. Powstały film, to ponad pięć minut, przelotu odbywającego się z rzeczywistą prędkością samolotu. By dokładnie rozpoznać poszczególne miejsca zniszczone wojną, widz z pewnością będzie musiał obejrzeć go kilkukrotnie.
„Miasto ruin” to innowacyjna forma prezentowania znaczących i przełomowych wydarzeń historycznych. Wspólne podejście Muzeum Powstania Warszawskiego i Platige Image, to furtka dla większych realizacji filmowych, jak na przykład wirtualny spacer po zburzonej Warszawie – Marcin Kobylecki, producent wykonawczy.
 

początek prac
W fazie przygotowawczej Damian Nenow, reżyser „Miasta ruin”, odbył wraz z zespołem lot helikopterem nad współczesną Warszawą, trasą zbliżoną do trasy filmowego Liberatora. Materiał zarejestrowany kamerą podczas lotu, posłużył mu do zaplanowania wszystkich parametrów wirtualnego lotu oraz wykonania ostatecznej animacji kamery.
Plan lotu został opracowany w oparciu o autentyczne zapisy z dzienników pokładowych samolotów Liberator oraz o skrupulatnie przygotowaną listę łatwo rozpoznawalnych, kluczowych budowli i miejsc Warszawy. Animacja lotu została przygotowana tak, aby w maksymalnym stopniu oddawała warunki lotu prawdziwej maszyny, przede wszystkim jej prędkość i ograniczone pole manewru.
Aby zrealizować cyfrowy przelot nad zniszczoną Warszawą niezbędne było wykonanie kilku przelotów referencyjnych, których celem było wykonanie dokumentacji filmowej i fotograficznej, a także ustalenie kątów widzenia, perspektywy etc. Pomógł nam w tym Aeroklub Warszawski i 36. Specjalny Pułk Lotnictwa Transportowego – Piotr Śliwowski, kierownik projektu.
Wśród kluczowych elementów, które należało ustalić na początkowym etapie projektu, było między innymi dotarcie do opisów oraz kolorowych zdjęć, w celu ustalenia kolorystyki miasta, stopnia zadrzewienia w tamtym okresie oraz określenie, które budynki i budowle wyróżniają się na tle panoramy miasta, widocznej z pokładu samolotu, co zostało skonfrontowane ze zdjęciami współczesnej Warszawy wykonanymi z lotu ptaka – Krzysztof Jaszczyński i Ryszard Mączewski, konsultanci historyczni.

mapa Warszawy - tworzenie terenu i rozmieszczenie budynków
Przygotowane obiekty trzeba było umieścić w wirtualnym terenie. Unikalne modele wybranych budynków znalazły się w odpowiednich miejscach miasta, reszta była kopiowana i wielokrotnie wykorzystywana. Dotyczy to głównie obiektów w dalszym planie takich jak latarnie, tramwaje czy roślinność.
Zastanawiając się w jaki sposób pokazać z góry zniszczoną Warszawę uznaliśmy, że najlepszym rozwiązaniem będzie przelot nad miastem trasą bombowca niosącego pomoc Powstaniu Warszawskiemu - nalot od południa, następnie obniżenie pułapu i lot korytem Wisły, zwrot nad Stare Miastem, lot nad gettem i powrót na południe. W ten sposób widz zobaczy całe miasto, a kulminacyjnym momentem filmu będzie lot nad terenem getta czyli miejscem, które robi najbardziej wstrząsające wrażenie – Piotr Śliwowski. Pokazanie całego terenu Warszawy, zachowując układ ulic z końca wojny, unikając przy tym utraty jakości tekstur okazało się poważnym problemem dla twórców filmu. Przedstawienie tego gigantycznego obszaru przy pomocy jednej lub kilku tekstur, było niemożliwe ze względu na szczegółowość i ilość detali terenu widocznych w animacji. Rozwiązaniem okazało się podzielenie terenu na sektory. Każdy z nich otrzymał swoja unikalną teksturę. Finalnie sektory zostały dopasowane do siebie, przypominając patchwork, z tą różnicą, że w naszym materiale łączenia zostały odpowiednio zniwelowane – Michał Gryn, prowadzący projekt.
Renderowanie i kompozycja, czyli ostatnie fazy projektu okazały się równie pracochłonne. Sam proces przeliczania trwał około 2 miesięcy (rendering 1 klatki to średnio 2 godz.) Wykorzystano około 100 najszybszych komputerów, którymi dysponuje Platige Image.
 

wierność historyczna
Nad przedsięwzięciem dla Muzeum Powstania Warszawskiego, wspólnie z ekipą Platige Image, nieprzerwanie pracowało dwóch konsultantów: Krzysztof Jaszczyński i Ryszard Mączewski. Wspierany ich wiedzą historyczną oraz „zarażony” pasją do tematu, zespół przystąpił do prac.
Po wspólnej analizie materiałów i danych wybraliśmy 35 charakterystycznych obiektów, na których chcieliśmy skupić uwagę widza. Wkrótce pojawiły się pytania. Jaki stopień szczegółowości powinien mieć wirtualny model? Jak wiernie pokazywać bryłę budynku czy takie niuanse jak cegła wystająca z rozpadającej się ściany albo ślady po kulach? Te wszystkie dylematy realizacyjne rozstrzygaliśmy wspólnie z naszymi konsultantami – Michał Gryn.
Wszystkie budynki, całe dzielnice i układ ulic powstały w oparciu o dostępną wiedzę historyczną. Każdy kawałek zburzonego miasta, począwszy od słupa ogłoszeniowego a kończąc na mostach i kamienicach, oparł się dokładnie na przygotowanych materiałach referencyjnych i został zatwierdzony przez konsultantów.


wersja stereoskopowa
Praktycznie codziennie można przeczytać o kolejnych nadchodzących produkcjach, które będą wykorzystywały technologię trójwymiarową. Po premierze głośnego „Avatara” Jamesa Camerona moda na filmy w technologii 3D rozprzestrzeniła się błyskawicznie.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom widzów, zafascynowanych tą techniką, „Miasto Ruin” powstało również w wersji stereoskopowej.
Zdecydowaliśmy się tym razem na subtelny efekt stereoskopii. Widok zniszczonego miasta sam w sobie wywołuje mocne wrażenie. Podstawowym celem było jedynie podkreślenie realności ogromu zniszczeń Warszawy oglądanej ze znacznej odległości – Sebastian Ośka, realizator stereoskopii w Platige Image.
 

muzyka
,,Miasto ruin’’ to kolejny projekt Platige Image, udźwiękowiony wspólnie z Adamem
Skorupą.
Czy gotowa prezentacja powinna być udźwiękowiona? Czy powinniśmy słyszeć głos silników, a może komendy pilotów? A może filmowi powinna towarzyszyć przejmująca cisza? Na takie pytania musieliśmy znaleźć odpowiedź w końcowym etapie prac. W efekcie zdecydowaliśmy się na podkład muzyczny, uznając że materia prezentowana na ekranie wymyka się wszelkim opisom werbalnym – Piotr Śliwowski. Możliwość wniesienia niewielkiego wkładu w tak nietypowy projekt dla Muzeum Powstania Warszawskiego, przybliżenie współczesnemu Polakowi grozy tamtych czasów a jednocześnie uhonorowanie poległych ludzi, stało się dla mnie czymś osobistym. Jako główny nośnik emocji zastosowałem kobiecy śpiew, który niczym lament matki nad grobem dziecka trafnie koresponduje z widokiem „cmentarzyska” zniszczonej Warszawy. Całości żałobnego nastroju dopełnił fortepian, wygrywający bardzo smutną, a jednocześnie tęskną melodię – Adam Skorupa.
 

„Miasto ruin” - komentarz konsultantów historycznych
Do udziału w projekcie „Przelot nad zburzoną Warszawą" Fundacja „Warszawa1939.pl" została zaproszona na początku 2009 r. przez Pana Piotra Śliwowskiego, szefa pionu historycznego w Muzeum Powstania Warszawskiego. Zaciekawieni pomysłem stworzenia filmu odtwarzającego wygląd zniszczonej Warszawy, widzianej wiosną 1945 r. z pokładu samolotu powtarzającego trasę przemierzaną przez Liberatory w czasie Powstania Warszawskiego, rozpoczęliśmy zbieranie materiału, mającego stać się materiałem referencyjnym dla studia Platige Image. Zgodnie z założeniami miasto miało zostać "zbudowane" na ortofotomapie wykonanej w 1945 r. natomiast jego wygląd powstać na podstawie licznych zdjęć wykonywanych po II wojnie światowej dokumentujących zniszczenia wojenne poszczególnych fragmentów miasta, w szczególności ponad 600 sowieckich zdjęć lotniczych. Wśród materiału ikonograficznego, do którego dotarliśmy, a który stał się bazą do stworzenia przez grafików ze studia Platige Image trójwymiarowych modeli poszczególnych warszawskich kamienic znalazły się zarówno publikowane w różnych książkach i czasopismach powojenne zdjęcia lotnicze, powojenne zdjęcia wykonywane przez fotografów stojących przed zniszczonymi obiektami jak i przedwojenne zdjęcia przedstawiające Warszawę.
Wśród kluczowych elementów, które należało ustalić na początkowym etapie projektu, było między innymi dotarcie do opisów oraz kolorowych zdjęć, w celu ustalenia kolorystyki miasta, stopnia zadrzewienia miasta w tamtym okresie, oraz określenie, które budynki i budowle wyróżniają się na tle panoramy miasta, widocznej z pokładu samolotu, co zostało skonfrontowane ze zdjęciami współczesnej Warszawy wykonanymi z lotu ptaka. Efektem tego był wybór kilkudziesięciu budynków, bądź obszarów miasta, które należało opracować szczególnie dokładnie - wśród nich znalazły się między innymi takie miejsca jak Powiśle, plac Zamkowy, zespół Starego Miasta czy też okolice placu Krasińskich i ulicy Miodowej. Szczególną uwagę zwróciliśmy również na otworzenie obszaru zburzonego getta i charakterystycznych obiektów: kościoła św. Augustyna, obozu Gęsiówka i ruin Pawiaka. W trakcie realizacji projektu, po ocenie poszczególnych etapów powstawania animacji, zaproponowaliśmy dodanie jeszcze kilka charakterystycznych obiektów. Oddzielnym wyzwaniem było przygotowanie ikonografii umożliwiającej „odtworzenie” mostów wysadzonych przez Niemców oraz tymczasowych mostów pontonowych. W sumie do realizacji projektu wykorzystano kilka tysięcy zdjęć.
Krzysztof Jaszczyński
Ryszard Mączewski

największe wyzwania
Największym wyzwaniem realizacyjnym „Miasta ruin” było umiejętne podzielenie olbrzymiego obszaru miasta na sektory oraz nieustanna synchronizacja prac wszystkich grafików. Ostatecznie, cały teren Warszawy został podzielony na mniejsze obszary, a te na ponad 30 sektorów. Każdy z nich miał kilkaset metrów powierzchni wypełnionej różnymi obiektami. Prace nad każdym odbywały się niezależnie, ale według tych samych parametrów, by po złożeniu ich razem nie było widać łączeń.
 

„Miasto ruin” w liczbach
63 000 ręcznie wstawianych modeli budynków
7 500 klatek, każda składająca się z 50 warstw
1 600 zdjęć
35 odwzorowanych szczegółowo obiektów historycznych
30 osobowa ekipa grafików
6 miesięcy kompozycji (łączenia obrazu w jedną całość)
2 miesiące nieprzerwanego renderingu
 

informacje o twórcach
 

kierownik projketu
Piotr Śliwowski (ur. 1972)
Historyk, od 2005 r. szef Sekcji Historycznej Muzeum Powstania Warszawskiego. Autor kilkunastu projektów wystawienniczych, kierował m. in. zespołem budującym replikę bombowca Liberator. Koordynator i szef projektu ,,Miasto ruin’’.
 

prowadzenie projektu
Michał Gryn (ur. 1980)
Grafik komputerowy, animator. Od 2007 roku pracuje w Platige Image jako animator i grafik prowadzący projekty. Współpracował przy powstawaniu ostatniego filmu Tomka Bagińskiego - „Kinematograf” oraz nadzorował prace zespołu realizującego film „Miasto Ruin”.
 

producent
Muzeum Powstania Warszawskiego zostało otwarte sześć lat temu, w sześćdziesiątą rocznicę wybuchu Powstania. Do dnia dzisiejszego odwiedziło je ponad dwa i pół miliona osób, z czego prawie 500 tysięcy stanowią goście z zagranicy. Swoją ogromną popularność zawdzięcza w dużym stopniu nowatorskim rozwiązaniom scenograficznym: typowe dla polskich muzeów statyczność i tradycjonalizm zastąpiono tu nowoczesnymi środkami wyrazu. Współgrająca z surowością industrialnych wnętrz ekspozycja oddziałuje obrazem, światłem, dźwiękiem i szeroko zastosowanymi efekta mi multimedialnymi. Oprócz działalności wystawienniczej, obejmującej również liczne wystawy czasowe, a także edukacyjnej i naukowo-badawczej, muzeum prowadzi
liczne projekty popularyzujące wiedzę o Warszawie i jej najnowszej historii. Jest m. in. inicjatorem i współtwórcą zrealizowanego w wersji stereoskopowej filmu „Miasta ruin”, stanowiącego symulację przelotu nad zburzoną Warszawą.
W 2007 r. Muzeum Powstania Warszawskiego, stanowiące od chwili powstania jedną z największych atrakcji turystycznych stolicy, zwyciężyło w plebiscycie na współczesną ikonę Warszawy.

producent wykonawczy
Platige Image (www.platige.com)
Wiodące studio postprodukcyjne w Polsce z ponad dziesięcioletnim doświadczeniem na rynku reklamowym i filmowym. Od kilku lat nieustannie nagradzane za swoją działalność w kraju i za granicą. Studio specjalizuje się w tworzeniu grafiki komputerowej, animacji 3D, realizacji cyfrowych efektów specjalnych oraz kompozycji obrazu na potrzeby produkcji reklamowych i fabularnych. Na swoim koncie ma kilkaset reklam, czołówek, teledysków, a także projektów specjalnych m.in. kampanii społecznych, realizacji teatralnych, oraz przedsięwzięć na zlecenie instytucji państwowych. Nieodłączną działalnością Platige Image jest produkcja filmów animowanych.
 

  
powered by lechowicz.biz
Copyright © Polish Art Europe ltd.
info@polisharteurope.org
9 Murrayfield Place, EH12 6AA Edinburgh, UK
Company No. SC386003